Adopteer een monument
't Kampke heeft het oorlogsmonument bij de oude sluis geadopteerd.
Jaarlijks, op 4 mei, worden er door de kinderen van groep 7&8, in samenwerking met Dorpsbelang Terherne, gedichten voorgelezen en bloemen neergelegd. Tijdens de twee minuten durende stilte worden de verschrikkingen van de Tweede Wereld Oorlog herdacht. Ook denken we dan aan de mensen in gebieden en landen waar nu nog steeds oorlog heerst.
Het verhaal achter het bombardement is als volgt:
Het bombardement op de sluis van Terherne – 11 november 1944.
Op 11 november 1944 was het zuiden van Nederland bevrijd en vanaf het vliegveld Eindhoven stegen die ochtend 7 Hawker “Typhoon” jachtbommenwerpers en nog eens 8 Typhoons op met onder elke vleugel een bom van
In golven werd de sluis vanuit het noorden gebombardeerd, vanaf een uur of 10. De bommen vielen op en naast de sluis, maar ook rondom en in het water van De Horne.
De sluis was in Fryslân een belangrijke doorgang en schakel in het vervoer over water. De Duitsers gebruikten de sluis veelvuldig voor het vervoer van o.a. wapens, van oost naar west. Als de sluis platgegooid zou zijn dan zou dat een belangrijke blokkade geweest zijn. Maar dat lukte niet! Alleen de noordelijke doorgang lag plat en was geblokkeerd. De zuidelijke doorgang was daarentegen nog goed bevaarbaar.
Erger waren de gevolgen voor de mensen, die op de sluis woonden. Wiemer Hoekstra, 1e sluiswachter, was met een Duitse soldaat, die op de sluis was gelegerd, in de kelder van zijn huis gekropen. Die kelder was goed sterk en redelijk bombestendig. Maar Tietsje, zijn vrouw, was naar de zolder gevlucht en kwam om toen een bom het huis vol raakte en veranderde in een ruïne. Hun beide zonen, Hattum en Siebren, waren op dat moment niet thuis.
Andries Hoekstra, 2e sluiswachter, was met zijn beide zonen Ane en Jaap naar zijn vader en grootvader, die een boerderij had aan de Marsdyk (nu van Bentum). Ze haalden melk en waren net begonnen aan de terugreis, toen de bommen vielen. Zijn vrouw Anskje had met hun 1-jarige dochter Jantsje dekking gezocht in de kelder, maar daar was geen redden aan. Deze kelder was veel minder sterk gebouwd en het huis viel als een kaartenhuis in elkaar en Anskje en Jantsje kwamen daarbij om.
In elk geval één Duitse soldaat kwam ook bij het bombardement om. Volgens overlevering zat hij op het toilet (it húske), toen dat door een bom werd getroffen. In eerste instantie is hij begraven op de algemene begraafplaats in Leeuwarden maar na de oorlog overgebracht naar een begraafplaats voor Duitse soldaten.
Eén van de vliegers was John Gordon Fraser, een Canadees. Hij vloog as tweede in de formatie en zat te laag, toen zijn voorganger de bommen liet vallen. Een scherf van deze bommen reet zijn brandstoftank open en hij moest een noodlanding maken nabij Follega. Daar werd hij opgevangen door het verzet en dook onder, o.a. in de melkfabriek in Akmarijp. Aan het einde van de oorlog werd hij bevrijd.
Tot 1950 deed de sluis dienst met een open zuidelijke verbinding. Toen werd de nieuwe sluis geopend en werd het oude sluisterrein ingericht als natuurterrein. De noordelijke doorgang werd geëgaliseerd en over de zuidelijke doorgang werd mettertijd het schiphuis van het Statenjacht gebouwd.
Op de dichte noordelijke doorgang werd een monumentje geplaatst ter nagedachtenis aan Tietsje, Anskje en Jantsje en op 10 november 1985 werd dit monument onthuld door Hattum Hoekstra, de zoon van Wiemer en Tietsje. Dit monument is geadopteerd door de kinderen van OBS “It Kampke”.
It bombardemint op de slûs fan Terherne – 11 novimber 1944.
Yn golven waard de slûs bombardearre fanút it Noarden, fanôf in oere as 10. De bommen foelen op en njonken de slûs, mar ek fierder ôf en yn it wetter fan De Hoarne.
De slûs wie yn Fryslân in wichtige trochgong en skeakel yn it ferfier fan de Dútsers, fan û.o. wapens, fan east nei west. As de slûs platsmiten wie dan hie dat in wichtige blokkade west. Mar it slagge net! Allinnich de Noardlike trochgong lei plat. De Súdlike wie noch goed befarber.
Slimmer wiene de gefolgen foar de minsken, dy’t op de slûs wennen. Wiemer Hoekstra, 1e slûswachter, wie mei in Dútske soldaat, dy’t op de slûs legere wie, yn de kelder fan syn hûs krûpt. Dy kelder wie goed sterk en ridlik bombestendich. Mar Tietsje, syn frou, wie nei de souder flechte en kaam om doe’t in bom it hûs fol rekke en feroare yn in ruïne.
Harren beide soannen, Hattum en Siebren, wiene op dat stuit net thús.
Andries Hoekstra, 2e slûswachter, wie mei syn beide soannen Ane en Jaap nei syn heit en pake, dy’t buorke op it pleatsje oan de Marsdyk (no van Bentum). Sy hellen molke en wiene krekt op de weromreis, doe’t de bommen foelen. Syn frou Anskje hie mei de 1-jierige dochter Jantsje dekking socht yn de kelder, mar der wie gjin rêden oan. It hûs foel as in kaartehûs yn elkoar en Anskje en Jantsje kamen derby om.
Yn elk gefal ien Dútske soldaat kaam ek by it bombardemint om. Neffens it ferhaal siet hy op it húske, doe’t dat troch in bom rekke waard. Ynearsten is hy begroeven op it algemiene begraafplak yn Ljouwert mar nei de Wrâldkriich oerbrocht nei in begraafplak foar Dútske soldaten.
Ien fan de fleaners wie John Gordon Fraser, in Kanadees. Hy fleach as twadde yn de formaasje en siet te leech, doe’t syn foargonger de bommen falle liet. In skerf fan dizze bommen helle syn brânstoftank iepen en hy moast in needlanding meitsje by Follegea. Hy waard dêr opfongen troch it ferset en dûkte ûnder, û.o. yn de molkfabryk yn Terkaple. Oan de ein fan de oarloch waard hy befrijd.
Oant 1950 hat de slûs tsjinst dien mei in iepen Súdlike ferbining. Doe waard de nije slûs iepene en waard it âlde slûsterrein ynrjochte as natoerterrein. De Noardlike trochgong waard egalisearre en oer de Súdlike trochgong kaam mei de tiid it skiphûs fan it Steatejacht.
Op de Noardlike trochgong waard in monumintsje pleatst ta oantinken oan Tietsje, Anskje en Jantsje en op 10 novimber 1985 ûntbleate troch Hattum Hoekstra, soan fan Wiemer en Tietsje Hoekstra. It monumintsje is adoptearre troch de